Depresja nastolatka to wymienione powyżej tzw. objawy osiowe, ale także: myśli samokrytyczne, poczucie winy, poczucie wstydu, dysfunkcje poznawcze w obrębie: myślenia, zapamiętywania, koncentracji, zmiany w cyklu snu – trudności z zasypianiem i wstawaniem, trudności z utrzymaniem snu podczas nocy, utrata apetytu lub jedzenie Depresja endogenna trwa wiele miesięcy, czasem nawet lat. Objawy tej choroby są bardzo silne, a leczenie wymaga środków farmakologicznych, a czasem nawet leczenia w szpitalu. W najtrudniejszych przypadkach psychoterapia nie przynosi żadnego skutku, pojawiają się myśli samobójcze. Depresja to zaburzenie psychiczne wymagające specjalistycznego leczenia. Charakterystyczne jest dla niej występowanie objawów i ich utrzymywanie się przez dłuższy czas. Powodem do niepokoju jest nie tyle przygnębienie, a jego wpływ na codzienne życie, które nagle zostaje zaburzone. Osoby z depresją przez cały czas odczuwają smutek stawaniem się matką (Kretchmar, Jacobvitz, 2002). Odwrócenie ról w relacji z wła sną matką wpływ a na więź z własnym dzieckiem. w wie ku 6 i 9 mi esięcy (Jacobvit z i in., 1991). Z Rodzaje depresji, stopnie depresji – poznaj typologię tej groźnej, przewlekłej choroby cywilizacyjnej. Zobacz, jakie są typowe i nietypowe objawy depresji w różnych jej postaciach. Spis treści: Rodzaje depresji. Stopnie depresji. Typowe objawy depresji. Nietypowe objawy depresji. trądzik, egzema, łuszczyca. Tabela 14.3. Howard Steven Friedman (ur. 1972) i Stephanie Booth‐Kewley po przeanalizowaniu 101 badań dotyczących związków między cechami osobowości i chorobami zasugerowali (1987) istnienie cech osobowości podatnej na choroby, w tym depresyjność, złość/wrogość i niepokój. 4xP – dostosowanie mieszkania do potrzeb osoby chorej na demencję1. Ważne, abyś nie czekała z wprowadzeniem ułatwień aż pojawią się zaawansowane objawów choroby. Demencja u każdej osoby postępuje w różnym tempie, dlatego obserwuj, analizuj i zwracaj uwagę na najmniejsze zmiany w funkcjonowaniu Twojego bliskiego. Chciałam post zamieścić na forum o depresje, ale tam pustki. Bliska mi osoba choruje na depresję, wszystko wskazuje na to (dotychczasowe kilkuletnie leczenie różnymi lekami, psychoterapia i zwykła i grupowa, leczenie na oddziale dziennym Aktywność fizyczna jest też skuteczna w walce z zaburzeniami nastroju i depresją. Badania wskazują, że osoby, które przebywają na świeżym powietrzu, mają o 40 proc. mniejsze szanse zachorowania na depresję niż te, które siedzą w domu. Czytaj też: Uporządkuj swój ogród przed nadejściem wiosny. Poprawisz sobie nastrój. Newsweek Polska Społeczeństwo. depresja. Matki w depresji. „Gdy ludzie to widzą, zaczynają mnie traktować, jak wyrodną matkę”. 23 lutego 2022 11:00. 6 min czytania. Karolina Rogaska euHR. Trwa ładowanie... Żywienie Żywienie Produkty żywnościowe Napoje Inne napoje Trzy napoje o właściwościach antydepresyjnych i uspokajających 1 z 6Naturalne metody walki z depresją 123RF Cudowny lek na brak energii, motywacji do działania, niepokój i depresję nie istnieje. Jednak z holistycznego punktu patrzenia na zdrowie to, co spożywamy, odgrywa ważną rolę w regulowaniu huśtawek nastroju. Warto zatem do jadłospisu włączyć gorące napoje z naturalnych składników, które działają wzmacniająco i uspokajająco. Zobacz także: Choroba niszczy psychikę, powoduje depresję. Pacjenci czują się wyrzutkami Polecane dla Ciebie Komentarze Depresja jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych na świecie. Szacuje się, że schorzenie to dotyka około 10% populacji. Przyczyny tego problemu zdrowotnego są złożone i nie w pełni poznane, z kolei objawy różnorodne i zależne od rodzaju depresji. Nie zawsze jest to smutek, obniżony nastrój czy przygnębienie, jak się powszechnie uważa. Dlatego depresja wymaga szczegółowej diagnostyki – tylko wtedy można wdrożyć odpowiednie leczenie. Jednak nawet połowa chorych nie szuka pomocy specjalisty. Problemem jest nastawienie pacjentów do leczenia. Wciąż krąży wiele mitów na temat leków stosowanych w terapii. Poza tym pacjenci boją się stygmatyzacji, łatki "psychicznie chorego". Depresja może dotknąć każdego, niezależnie od wieku, statusu społecznego, wykształcenia czy płci. W jaki sposób żyjąc w dzisiejszym świecie, nie dopuścić do rozwoju tej groźnej choroby? spis treści 1. Czym jest depresja? 2. Rodzaje depresji Depresja endogenna Depresja egzogenna Dystymia Depresja sezonowa Depresja w ciąży Depresja poporodowa Zaburzenia afektywne dwubiegunowe Depresja z zahamowaniem Depresja poschizofreniczna Depresja urojeniowa i lękowa Depresja nietypowa Depresja u dzieci i dorosłych 3. Przyczyny depresji Hipoteza biochemiczna przyczyn depresji Hipoteza biologiczna przyczyn depresji Hipoteza genetyczna przyczyn depresji Teoria środowiskowa przyczyn depresji 4. Czynniki ryzyka depresji Wydarzenia życiowe a depresja Depresja a stres 5. Objawy depresji 6. Leczenie depresji Metody leczenia depresji Chory na depresję nie chce się leczyć Udział rodziny w leczeniu depresji 7. Profilaktyka depresji 8. Depresja w pytaniach i odpowiedziach rozwiń 1. Czym jest depresja? Depresja to rodzaj zaburzeń nastroju i emocji, który dotyka dwa razy częściej kobiet niż mężczyzn. Objawy mogą różnić się w zależności od pacjenta i z tego względu pojawiają się problemy w jej rozpoznaniu. Zobacz film: "Co odróżnia depresję od innych chorób śmiertelnych?" Zbyt często ta choroba jest używana, jako określenie obniżonego nastroju, smutku lub złego samopoczucia. Depresja to znacznie więcej, jest to zaawansowane przygnębienie, które utrzymuje się przez dłuższy czas. Pojawia się również utrata zainteresowań i brak chęci do życia. Osoba chora jest ponura i pesymistyczna, spodziewa się wszystkiego co najgorsze. Co więcej ma trudności z zasypianiem, koszmary senne, często budzi się w nocy i nie jest w stanie odpocząć. Funkcjonuje w zwolnionym rytmie, nie potrafi się skoncentrować i ma niską samoocenę. Depresja to podstępna choroba, która uniemożliwia normalne funkcjonowanie. Nieustannie trwa uczucie bezsilności, bezradności i beznadziejności. Praca, pasje, nauka, spotkania ze znajomymi i inne codzienne zajęcia nie mają żadnego sensu. Obowiązki są przytłaczające i trudne do zrealizowania. Depresja jest ściśle związana z zaburzeniami koncentracji i brakiem umiejętności społecznych. Depresja nie dotyczy tylko osób dorosłych, coraz częściej chorują na nią dzieci i młodzież. Często podstawowym symptomem jest wrogość, irytacja, złość i unikanie kontaktu z najbliższymi. Takich zachowań nie można ignorować, ponieważ mogą prowadzić do samobójstwa. Ten problem zdrowotny najczęściej atakuje osoby, które mają genetyczne predyspozycje do depresji, jednak nie jest to reguła. Stany depresyjne mogą pojawić się także pod wpływem silnego stresu czy traumatycznego przeżycia. Według Światowej Organizacji Zdrowia na depresję choruje 350 milionów ludzi. Co roku jest przyczyną śmierci około 800 000 osób. Szacuje się, że w 2020 roku będzie jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych. W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 epizod depresyjny został ujęty pod kodem F32. Wyróżnia się 3 stopnie nasilenia depresji: epizod depresyjny łagodny epizod depresyjny umiarkowany epizod depresyjny ciężki z/lub bez objawów psychotycznych 2. Rodzaje depresji Depresja ma także różne objawy w zależności od jej rodzaju. Ze względu na przyczyny, objawy i przebieg choroby można wyróżnić kilka rodzajów depresji. Depresja endogenna Depresja endogenna jest uwarunkowana biologicznie, może wynikać z występowania zaburzeń, przykładowo w produkcji neuroprzekaźników (takich jak noradrenalina lub serotonina). Istotną rolę odgrywają też czynniki genetyczne, które nie są bezpośrednią przyczyną depresji, ale mogą zwiększać ryzyko zachorowania (wzrasta ono, kiedy choroba wystąpiła u innych członków rodziny). Depresja egzogenna Depresja reaktywna (egzogenna) jest uwarunkowana psychologicznie, może być związana z wystąpieniem stresującego wydarzenia w życiu (przykładowo ciężka choroba, rozwód, utrata bliskiej osoby). Depresję można powiązać także z chorobami somatycznymi (np. cukrzyca, nadciśnienie) i neurologicznymi. Na występowanie depresji wpływ mogą mieć również leki i substancje psychoaktywne. Bardzo często depresja jest efektem działania czynników biologicznych i psychicznych jednocześnie. Dystymia Dystymia jest najłagodniej przebiegającym rodzajem depresji. Dystymia definiowana jest jako przewlekłe obniżenie nastroju, które trwa przez przynajmniej dwa lata. U chorego można zaobserwować pesymizm, niską samoocenę i obniżony nastrój. Dodatkowo występuje uczucie nieradzenia sobie, trudności z podejmowaniem decyzji, smutek i zmęczenie. W leczeniu wykorzystuje się psychoterapię i leki przeciwdepresyjne. Depresja sezonowa Najczęściej w okresie jesienno-zimowym można zaobserwować występowanie depresji sezonowej, która spowodowana jest brakiem słońca. Krótsze dni sprawiają, że do organizmu dociera mniej światła słonecznego, czego efektem jest zwiększona produkcja melatoniny przez szyszynkę. Skutkuje to sennością, rozdrażnieniem, obniżeniem nastroju i spowolnieniem funkcji życiowych. Depresję sezonową można zauważyć najczęściej u osób między 20. a 30. rokiem życia. Depresja w ciąży Depresja w ciąży to problem wielu kobiet. Spadek nastroju, zaburzenia snu, drażliwość i wiele innych symptomów depresji mogą być wynikiem zmian hormonalnych w organizmie ciężarnej. Sytuacja nie zawsze związana jest z zaburzeniami depresyjnymi, jednak spadek samopoczucia utrzymujący się przez dłuższy czas powinien być skonsultowany ze specjalistą. Potwierdzona depresja często wiąże się z koniecznością przyjmowania leków antydepresyjnych. O leczeniu kobiety w ciąży decyduje: obraz kliniczny depresji, nasilenie objawów, stopień zaawansowania ciąży. Przyjmowanie antydepresantów w pierwszym trymestrze ciąży może prowadzić do wad rozwojowych płodu. Leczenie farmakologiczne najczęściej jest wdrażane dopiero w drugim i trzecim trymestrze. Zazwyczaj są one stosowane w przypadku ciężkiej depresji z występowaniem myśli samobójczych. Lekarze starają się dobierać stosunkowo bezpieczne środki farmakologiczne. Na czternaście dni przed porodem dziecka dawka zostaje zmniejszona, by zniwelować powikłania, które mogą pojawić się u noworodka. Depresja poporodowa Depresja poporodowa występuje u 3/4 kobiet po urodzeniu dziecka. Zazwyczaj jest to krótkotrwała drażliwość, płaczliwość i uczucie niepokoju, które stopniowo ustępuje po około 10 dniach. Choroba objawia się poczuciem niekompetencji, brakiem radości płynącej z kontaktu z dzieckiem, rozdrażnieniem, a także zaburzeniami łaknienia i zaburzenia snu, które nie ustępują w przeciągu kilkunastu dni od porodu. Warto zaznaczyć, że objawy depresji poporodowej mogą się pojawić nawet po dłuższym czasie od porodu (kilka miesięcy), a leczenie wymaga wsparcia ze strony najbliższych i wizyty u psychiatry. Za główną przyczynę depresji poporodowej uznaje się spadek hormonów płciowych i utratę stabilności emocjonalnej. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe W przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych charakterystyczne jest występowanie dwóch skrajnych stanów: depresji i manii. U chorego można zaobserwować epizody depresyjne występujące naprzemiennie ze stanami skrajnego optymizmu. Istotne jest, że choroba może doprowadzić nawet do samobójstwa, a leczenie polega na stałym przyjmowaniu silnych leków przeciwpsychotycznych (może dochodzić do nawrotów choroby). Depresja z zahamowaniem Depresja z zahamowaniem inaczej nazywana jest osłupieniem depresyjnym. Osoba chora na ten rodzaj depresji nie podejmuje żadnej aktywności. Można również zauważyć brak kontaktu chorego z otoczeniem, pozostawanie nieruchomo w jednej pozycji, a także cierpiący wyraz twarzy. Istotne jest to, że osoba chora nie odżywia się. Depresja poschizofreniczna Charakterystyczne dla depresji poschizofrenicznej jest występowanie objawów depresyjnych, połączonych z łagodniejszą formą objawów schizofrenii. Choroba jest reakcją na przebyty epizod schizofreniczny. Depresja urojeniowa i lękowa Charakterystyczne dla przebiegu depresji urojeniowej jest nasilenie objawów powiązanych z obniżeniem poczucia własnej wartości i negatywną wizją przyszłości, które dochodzą do poziomu urojeń. Dodatkowo, u chorych można zaobserwować nieufność wobec najbliższych i myślenie katastroficzne. W przebiegu depresji lękowej, nazywanej również agitowaną, głównym objawem, który można zaobserwować u chorego jest nasilone uczucie niepokoju. Może występować także silne pobudzenie nerwowe. Depresja nietypowa Depresja nietypowa jest też określana depresją maskowaną lub atypową. Charakterystyczne dla depresji nietypowej jest występowanie odwrotnych objawów, niż w przypadku typowej depresji. Najczęściej spotykaną różnicą jest objadanie się (zwiększony apetyt) oraz występowanie nadmiernej senności. Chory może także cierpieć na kołatanie serca, różnego rodzaju bóle czy biegunki Depresja u dzieci i dorosłych Problem depresji może spotkać osoby w każdym wieku, biorąc pod uwagę wiek osoby chorej można wyróżnić rodzaje zaburzeń depresyjnych, takie jak depresja u osób w wieku podeszłym depresja osób dorosłych depresję dzieci i młodzieży W przypadku ostatniej grupy, jako objawy mogą pojawić się: wrogość i odcięcie się od rówieśników i rodziny, łatwe wpadanie w złość oraz łatwe irytowanie się. Nie powinno się bagatelizować bardzo ważnego problemu, jakim jest depresja osób w wieku podeszłym. Depresja u osób starszych jest chorobą występującą niemal tak samo często, jak w całej populacji. Szacuje się, że w tej grupie wiekowej depresja dotyka nawet 20% ludzi. Przebieg choroby nie odbiega obrazem od depresji we wcześniejszych okresach życia. Depresja osób starszych nie powinna być bagatelizowana (uważana za stan normalny w tym wieku) przez rodzinę czy lekarza, ale być leczona jak każda choroba w tym wieku. Dzięki temu możemy uzyskać poprawę jakości życia chorego. 3. Przyczyny depresji Trudno wskazać konkretne przyczyny depresji, ponieważ jest to schorzenie o wielopłaszczyznowym podłożu, stąd też istnieje kilka hipotez, które przybliżają złożoność patomechanizmu choroby. Depresja może wynikać z zaburzeń w poziomie neuroprzekaźników, czynników genetycznych czy środowiskowych. Zaburzenia nastroju mogą czerpać swoje źródło w negatywnych doświadczeniach, jak i pesymistycznym myśleniu. Zaburzenia psychiczne są bardzo trudnymi chorobami, zarówno w diagnozie, jak i w leczeniu. Badanie przyczyn powstawania chorób psychicznych jest ciężkie i często budzi kontrowersje. Nie udało się dotąd poznać wszystkich możliwości mózgu człowieka oraz procesów, jakie w nim zachodzą. Dlatego trudno jest jednoznacznie stwierdzić, skąd biorą się choroby psychiczne. W tej grupie znajduje się również depresja. Badania nad nią prowadzone są od lat, jednak nie udało się do końca określić, skąd bierze się depresja i w jakich czynnikach należy dopatrywać się jej przyczyn. Istnieje wiele teorii starających się wyjaśnić przyczyny powstawania zaburzeń psychicznych. Badacze starający się dotrzeć do pierwotnych przyczyn nie są zgodni. Depresja, należąca do bardziej znanych chorób psychicznych, jest kojarzona z tzw. bólem duszy. Wielu ludzi bagatelizuje tę chorobę, uważając, że jest to tylko obniżenie nastroju, z którym można poradzić sobie samodzielnie. Jednak depresja jest bardzo poważną chorobą. Fascynowała badaczy już od stuleci. Antyczni medycy i filozofowie zastanawiali się nad naturą człowieka oraz przyczynami zmian jego zachowania. Depresja była jedną z dolegliwości, której tajemnicę starano się rozwikłać od wieków. Hipoteza biochemiczna przyczyn depresji Depresja jest zjawiskiem bardzo złożonym. Wielu uczonych na przestrzeni wieków starało się odpowiedzieć na pytanie o przyczynę depresji. Większość z nich brała zwykle pod uwagę tylko jedną grupę przyczyn prowadzących do zaburzeń depresyjnych, nie podejrzewając wielopłaszczyznowej natury tej choroby. W rzeczywistości na depresję wpływ ma wiele różnych czynników. Obecnie dysponujemy całym wachlarzem hipotez próbujących wyjaśnić etiologię zmian przyczyniających się do rozwoju depresji. Wśród nich możemy wymienić grupę hipotez biologicznych (składają się na nią hipoteza biologiczna, biochemiczna, genetyczna), hipotezę środowiskową, psychologiczną (w jej skład wchodzi hipoteza poznawcza, psychoanalityczna, teoria „wyuczonej bezradności”) i inne. Jednak żadna z nich nie jest w stanie samodzielnie i w sposób wyczerpujący udzielić odpowiedzi na temat podłoża depresji. Według hipotezy biochemicznej, podłożem depresji jest okresowe nieprawidłowe funkcjonowanie układu limbicznego (nadrzędnej jednostki kierującej naszym zachowaniem, reakcjami obronnymi, agresją, instynktem macierzyńskim i popędami seksualnym), podwzgórza (części układu limbicznego odpowiedzialnej za regulację uczucia głodu i sytości, pragnienia, temperatury ciała oraz odczuwanie przyjemności) lub układu siatkowego (regulującego stan snu i czuwania), a dokładnie zakłócenia w przekazywaniu substancji chemicznych (serotoniny, noradrenaliny i dopaminy) w tych obszarach mózgu. Serotonina oddziałuje na przewód pokarmowy i mózg, bierze udział w kontrolowaniu emocji, apetytu, zachowań impulsywnych, stanu snu i czuwania (dlatego jej brak przyczynia się do zaburzeń snu). Noradrenalina to hormon o podobnym działaniu, co adrenalina. Pojawia się ona w organizmie podczas sytuacji stresowych, podnosi ciśnienie, przyspiesza czynność serca, oddechu, wpływa bezpośrednio na podniesienie poziomu cukru we krwi. Dopamina to substancja chemiczna działająca w ośrodkowym układzie nerwowym, wpływająca na aktywność, koordynację ruchową, procesy emocjonalne w ludzkim organizmie. Jej niedobór może doprowadzić do takich chorób, jak choroba Parkinsona i depresja. Hipoteza biologiczna przyczyn depresji Hipoteza biologiczna mówi o tym, że depresja pojawia się w przebiegu wielu współistniejących chorób przewlekłych, takich jak: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów, nieswoiste zapalenia jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna), choroby nowotworowe. Stany te towarzyszą chorym przez całe życie. Powodują swoiste dla siebie ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu, z czasem prowadząc do częściowego lub całkowitego kalectwa, a nawet do przedwczesnej śmierci w związku z powikłaniami. Pacjenci czasem nie radzą sobie psychicznie z ograniczeniami, jakie powodują te choroby, dlatego mogą pojawić się stany obniżonego nastroju i depresji. Hipoteza genetyczna przyczyn depresji Naukowcy udowodnili, jak na razie tylko tyle, że warunkowana genetycznie jest choroba afektywna dwubiegunowa (występowanie na przemian depresji z nadmiernym pobudzeniem). Badania z zastosowaniem technik genetyki molekularnej pokazują, że przekazywana jest jednak skłonność do zaburzeń depresyjnych. Badacze wykazali, że ujawnienie się choroby w następnych pokoleniach jest w dużej mierze uzależnione od działania czynników środowiskowych. Uświadamia nam to, w jaki sposób przyczyny zaburzeń depresyjnych przenikają się wzajemnie. Teoria środowiskowa przyczyn depresji Teoria środowiskowa traktuje o tym, że zaburzenia depresyjne mogą być spowodowane czynnikami socjoekonomicznymi oddziałującymi na człowieka. Spośród nich naukowcy najczęściej wymieniają: bezrobocie, kłopoty finansowe, problemy małżeńskie, rozwód, zerwanie związku, śmierć ukochanej osoby, samotność lub izolację. Wszystko to może w rezultacie doprowadzić do sytuacji, z którą człowiek nie będzie umiał sobie poradzić, która go przerośnie. Taka sekwencja zdarzeń nie zawsze musi prowadzić do depresji. Jest jednak wymieniana jako jedna z ewentualnych jej przyczyn. W takich przypadkach skuteczne leczenie depresji opiera się na pomocy choremu w rozwiązaniu problemów i trudności życiowych. 4. Czynniki ryzyka depresji Na depresję może zachorować każdy, bez względu na wiek, płeć czy sytuację ekonomiczną. Jednak istnieje kilka głównych czynników ryzyka zachorowania – trudne sytuacje życiowe, predyspozycje genetyczne, niektóre choroby lub przyjmowane leki. To właśnie te czynniki powiązane są z przyczynami depresji. Osoby z grup ryzyka są bardziej narażone na depresję, a w związku z tym powinny poznać mechanizmy tej choroby, aby jej zapobiegać oraz móc ją rozpoznać, gdy się pojawi. Czynniki ryzyka depresji to przede wszystkim predyspozycje rodzinne, czyli czynniki genetyczne. Pacjenci, u których wystąpiła depresja w rodzinie, częściej sami zapadają na tę chorobę. Może to być związane z charakterem, ale także z chorobami współistniejącymi. Badania sugerują również, że kobiety są dwukrotnie bardziej narażone na zachorowanie na depresję niż mężczyźni. Uzasadnienia dla dysproporcji płciowych w zachorowaniu na depresję doszukuje się między innymi w większej wrażliwości emocjonalnej kobiet albo we wpływie hormonów płciowych, np. estrogenów, na samopoczucie pań. Ryzyko depresji niosą zaburzenia hormonalne. Dlatego depresja często dotyka kobiet w wieku okołomenopauzalnym. Inne schorzenia także mogą zwiększać szanse na zachorowanie, podobnie przyjmowane w dużych ilościach leki (np. leki nasenne). Wystąpieniu zaburzeń depresyjnych sprzyjają wyjątkowo trudne sytuacje życiowe, zwłaszcza ciężkie, zagrażające życiu, lub choroby powodujące kalectwo. Czynnikami ryzyka depresji są także takie sytuacje w życiu, jak brak wsparcia bliskich osób oraz bezrobocie. Badania dowiodły, że związek z drugą osobą chroni przed depresją. Bycie bezrobotnym oznacza często bycie nieużytecznym społecznie. Co najmniej 16% osób bez zatrudnienia przeżyło epizod depresyjny, czując się nieprzydatnym, bezużytecznym i beznadziejnym w przypadku, gdy poszukiwania nowej pracy kończyły się fiaskiem. Czynniki somatyczne jako przyczyny depresji to czynniki fizyczne, zmiany w organizmie, które powodują rozwinięcie się choroby. U kobiet bardzo silnym wyzwalaczem depresji jest poród. Jest to bardzo ważne, ale również silnie stresujące dla kobiety wydarzenie. W jej organizmie zachodzi wówczas bardzo wiele zmian. Poród jest przeżyciem, które jest najczęstszą przyczyną pojawienia się pierwszego epizodu depresji u kobiety. Innymi czynnikami somatycznymi, które mogą powodować zaburzenia depresyjne, są: urazy czaszki, zakażenia oraz niektóre grupy leków ( doustne środki antykoncepcyjne). Wydarzenia życiowe a depresja Depresja to choroba, ale czy może ją wywołać jakieś jedno trudne doświadczenie albo ciężki okres w życiu? Jedna z trzech rodzajów depresji – depresja psychogenna – wiąże się z trudnymi wydarzeniami życiowymi. Szczególnie dotyczy to przeżyć związanych ze stratą, czyli np. śmiercią bliskiej osoby, rozwodem, rozstaniem. Oczywiście, strata powoduje uczucia smutku, przygnębienia, poczucie rezygnacji, a nawet bunt także u zdrowej osoby. To jeszcze nie jest depresja, ale naturalny proces żałoby. Jeśli jednak ten stan się nadzwyczajnie przedłuża i zaburza funkcjonowanie osoby w wielu obszarach, prowadząc do dezorganizacji życia, wtedy mamy do czynienia z reakcją patologiczną. W takiej sytuacji konieczna jest profesjonalna pomoc w formie leczenia farmakologicznego i/lub psychoterapii. Najlepsze, co można wtedy zrobić, to zgłosić się do lekarza psychiatry, psychologa lub psychoterapeuty. Jak już wspomniano, często wydarzenie będące przyczyną depresji związane jest ze stratą. Strata może mieć także charakter materialny. Wcale nierzadkim doświadczeniem mogącym skutkować depresją jest utrata pracy czy nawet degradacja zawodowa. Taka sytuacja jest szczególnie trudna dla osób, które do tej pory odnosiły na tym polu sukcesy bądź ze względu np. na wiek są mało konkurencyjne na rynku pracy i niełatwo im wyjść z bezrobocia. Depresja a stres Silny stres już sam w sobie jest jednym z czynników ryzyka zachorowania na depresję. Jest on niebezpieczny, szczególnie gdy utrzymuje się przez długi okres, chociaż nie musi być koniecznie związany z jakimś konkretnym, jednostkowym wydarzeniem. Stres zwykle kojarzy się z negatywnymi doświadczeniami życiowymi. W rzeczywistości pojawia się on także przy okazji sytuacji uważanych za pozytywne, ale niosących wyraźną zmianę lub nowe wymagania. W latach 60. ubiegłego wieku amerykańscy psychiatrzy Thomas Holmes i Richard Rahe stworzyli listę stresujących wydarzeń życiowych. Wśród najbardziej stresogennych znalazły się ślub, pogodzenie się ze współmałżonkiem, ciąża, pojawienie się nowego członka rodziny, zmiana pracy czy reorganizacja w miejscu zatrudnienia. Wydarzenia stresowe w życiu człowieka są związane z silnymi emocjami i wymagają dużych pokładów energii na dostosowanie się do nowej sytuacji. Do tej grupy czynników mogą należeć zarówno te, które mają negatywny wpływ na życie człowieka, ale również silne przeżycia pozytywne. Można do nich zaliczyć straty i zawody emocjonalne, np. śmierć bliskiej osoby, rozwód, rozstanie. Również zmiana miejsca zamieszkania i środowiska życia (można tu zaliczyć migracje, emigracje, zmianę pracy) ma duży wpływ na rozwój zaburzeń depresyjnych. Do poważnych problemów należą także niepowodzenia materialne czy zmiana statusu społecznego (np. awans). Chroniczny stres może być przyczyną powstawania w mózgu nieodwracalnych zmian, odpowiadających za samoocenę i samopoczucie. Wiele przeprowadzonych badań potwierdziło, że w mózgach pacjentów wykonujących stresującą pracę pojawiają się fizyczne zmiany przypominające te, które powstają w trakcie depresji. Jedną z metod wyeliminowania codziennego stresu jest uprawianie aktywności fizycznej. 5. Objawy depresji Depresja narasta powoli i niepostrzeżenie. Stopniowo obniża się nastrój, człowiek staje się apatyczny, bierny, nie ma ochoty na żadną aktywność, najchętniej przebywa z dala on innych osób, szuka samotności, zamyka się w sobie. Smutek, który przychodzi bez konkretnej przyczyny, nie mija mimo pozytywnych wydarzeń w życiu chorego. To, co do tej pory przynosiło mu przyjemność, np. realizacja swoich zainteresowań, już go nie interesuje. Następuje spadek dynamiki życiowej, pojawiają się trudności z myśleniem, a tematyka myśli zaczyna być uboga. Ambicje, sukcesy czy rywalizacja przestają mieć znaczenie. W ciężkiej depresji chory jest przekonany, że nie ma przed sobą żadnych perspektyw, że obecnej sytuacji nie da się już zmienić. Występują urojenia prześladowcze, samoobwinianie, a także rozdrażnienie i agresja. Człowiek jest przekonany, że wszystko co złe, dzieje się przez niego, wyolbrzymia problemy. Negatywnie ocenia siebie, swoje osiągnięcia i widoki na przyszłość. Negatywne myśli są bardzo uporczywe i chory nie może się ich pozbyć. W tym stanie wzrasta bardzo ryzyko podjęcia próby samobójczej. Towarzyszą temu objawy somatyczne (fizyczne) depresji, takie jak: kłopoty ze snem, np. bezsenność, lub zbyt duża potrzeba snu problemy z apetytem (jest nadmierny lub osłabiony) spadek lub wzrost wagi, zaburzenia miesiączkowania bóle głowy suchość w ustach spadek libido zmęczenie. Pozostałe symptomy, które często pojawiają się u osoby chorej na depresję to: huśtawki nastrojów, uboga mimika twarzy, smutny lub napięty wyraz twarzy, monotonny głos pozbawiony modulacji, spowolnione tempo wypowiedzi, ociężałe ruchy, niepokój ruchowy (częsta zmiana pozycji, nerwowe ruchy rąk), ból brzucha, ból podbrzusza, ból kręgosłupa, brak źródeł satysfakcji, utrata poczucia humoru, brak szacunku do samego siebie, apatia, smutek, irytacja, złość, drażliwość, brak motywacji, bezradność, unikanie kontaktów z rodziną, unikanie kontaktów z przyjaciółmi i znajomymi, utrata pasji i zainteresowań, natrętne myśli, uporczywe myśli samobójcze, krytyka wobec samego siebie, trudności w podejmowaniu decyzji, napady płaczu. Nieleczona depresja może skutkować zaostrzeniem dotychczasowych objawów chorobowych. Mogą pojawić się wówczas: luki w pamięci, urojenia, zachowania agresywne, przekonanie o obumarciu części ciała, halucynacje, zachowania destruktywne, samookaleczanie, spowolnienie mowy, próby samobójcze, niewyraźna mowa, zamieranie w bezruchu. Nie każdy spadek nastroju czy gorsze samopoczucie oznaczają depresję. Depresja charakteryzuje się nasileniem objawów i wydłużonym czasem ich utrzymywania się. Niepokój powinno wzbudzić nie samo przygnębienie, ale to, że trwa ono już długo i zmienia nasze funkcjonowanie, dezorganizuje codzienne życie. Smutek w depresji nie pojawia się od czasu do czasu, ale stale nam towarzyszy i zaczyna nas zasadniczo zmieniać. Aby postawić rozpoznanie, konieczne jest występowanie określonych objawów przez dłuższy czas (minimum 2 tygodnie). Oprócz kryterium czasu muszą być spełnione jeszcze inne warunki: minimum dwa z tej grupy: nastrój depresyjny (stale utrzymujące się złe samopoczucie), utrata zainteresowań i przeżywania przyjemności, zwiększona męczliwość; minimum dwa z tej grupy: osłabienie koncentracji i uwagi, niska samoocena i mała wiara w siebie, poczucie winy i małej wartości, pesymistyczne, czarne widzenie przyszłości, myśli i czyny samobójcze, zaburzenia snu, zmniejszony apetyt. Objawy depresji, w przeciwieństwie do "dołka" psychicznego, trwają długo. Chorzy na depresję nie są w stanie znaleźć ukojenia. Odczuwają nieuzasadniony strach i lęk, miewają myśli samobójcze. Nie ma sposobu, żeby poprawić im nastrój. 6. Leczenie depresji Metody leczenia depresji W leczeniu depresji wykorzystuje się farmakoterapię i psychoterapię. Leki przeciwdepresyjne wpływają na poziom serotoniny lub noradrenaliny we krwi. Mogą to być nieselektywne inhibitory wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inaczej nazywane także trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, selektywne inhibitory wychwytu noradrenaliny i serotoniny selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny inhibitory monoaminooksydazy Efekty otrzymuje się po kilku tygodniach. Psychoterapia jest zwykle stosowana równocześnie z lekami przeciwdepresyjnymi. Rodzaje psychoterapii skuteczne w leczeniu depresji, to: terapia poznawczo-behawioralna terapia psychodynamiczna terapia interpersonalna Metodą wspomagającą leczenie depresji jest także fototerapia, czyli terapia światłem. Jest ona skuteczna szczególnie w przypadkach depresji sezonowej, pojawiającej się wtedy, kiedy brakuje słońca. Psychiatra może również zalecić leczenie szpitalne, choć chorzy dość często rezygnują z niego. Przy głębokiej depresji jest ono jednak najlepsze, ponieważ pacjent ma wtedy zapewnioną stałą opiekę i dozór na wypadek podjęcia próby samobójczej. W przypadku depresji atypowej i lekoodpornej stosowane są także lecznicze elektrowstrząsy. Chory na depresję nie chce się leczyć Depresja jest dla wielu ludzi powodem wstydu. Nie chcą się do niej przyznawać nawet przed samym sobą. Chorzy boją się społecznego napiętnowania, zaszufladkowania ich do psychicznie chorych, zamknięcia w szpitalu psychiatrycznym, kontaktu z psychologiem czy psychiatrą. Cierpiący na depresję myślą niesłusznie, że: "Przecież nie mam jakichś poważnych symptomów choroby – nie boli mnie brzuch ani głowa, nie mam gorączki ani dreszczy, to po co mam iść do lekarza? Nie warto robić wielkiego halo z powodu złego humoru i gorszego samopoczucia". Najlepiej zgłosić się do lekarza, kiedy odczuwamy, że dzieje się z nami coś złego, że "coś jest nie tak" lub obserwujemy ten stan u naszych bliskich. Zły nastrój, zmniejszona aktywność, która wpływa na pracę czy życie osobiste to sygnały, że dłużej nie można czekać. Nie wolno nam wtedy myśleć: "Lekarz pomyśli, że zwariowałam", "Jeszcze potraktuje mnie jak hipochondryczkę albo wariata". Pozwólmy specjaliście ocenić nasz stan i zdecydować o leczeniu. Bezwzględnie należy szukać pomocy, jeśli chory zagraża zdrowiu lub życiu swojemu albo otoczenia. Udział rodziny w leczeniu depresji Jeśli bliscy zauważą, że z ich mamą, siostrą, bratem czy wujkiem dzieje się coś złego, powinni skłonić taką osobę do wizyty u lekarza. Często to właśnie członkowie rodziny pierwsi zauważają, że dzieje się coś złego. Pomoc w depresji może polegać na wspólnym wybraniu się do specjalisty, ponieważ dla chorego jest to bardzo duży stres. Na początku można spróbować wizyty u zaufanego lekarza rodzinnego lub psychologa zamiast psychiatry. Istnieje też możliwość wizyty domowej. Wszystko, by zapewnić choremu poczucie bezpieczeństwa i komfortu. Depresja ma różne oblicza. Czasem jest tak ciężka, że konieczna jest hospitalizacja. Ma ona zwiększyć i przyspieszyć efektywność terapii. Bardzo często wystarczy leczenie ambulatoryjne. Wszystko zależy od nasilenia objawów depresji. W szczególnych przypadkach, kiedy choroba pacjenta zagraża jego życiu lub życiu innych osób, leczenie może zostać rozpoczęte bez jego zgody, ale po decyzji lekarza i sędziego. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów, u których pojawiły się myśli samobójcze lub którzy próbowali się zabić. Ubezwłasnowolnienie jest stosowane tylko w ostateczności. Najlepiej, jeśli pacjent sam decyduje i zgadza się na leczenie, zarówno ambulatoryjne, jak i szpitalne. 7. Profilaktyka depresji Profilaktyka depresji jest niezwykle ważna. Okazuje się, na nasz nastrój wpływają różne czynniki. Jednym z nich jest sen. Sen odpowiada za regulowanie nastroju i wpływa na stan zarówno fizyczny, pozwalając odpocząć naszemu organizmowi, jak i psychiczny. Specjaliści uważają, że osoby cierpiące na bezsenność lub inne zaburzenia związane ze snem są dziesięciokrotnie bardziej narażone na rozwój depresji niż osoby, które przeznaczają odpowiednią ilość czasu na odpoczynek. Jeśli masz problemy z cowieczornym zasypianiem, to zrezygnuj z drzemki w ciągu dnia, która rozregulowuje cykl snu. Do swojej sypialni wprowadź też rutynę – każdego dnia staraj się kłaść do łóżka o tej samej porze. W ten sposób przyzwyczaisz swój organizm do regularnego snu. Nasze samopoczucie może ulec pogorszeniu wskutek jedzenia niektórych potraw. Okazuje się, że szczególnie niezdrowe są wysoko przetworzone, tłuste i słone produkty żywnościowe. To właśnie takie jedzenie obciąża nasz przewód pokarmowy, minimalizuje naszą energię i powoduje, że stajemy się osłabieni i senni. Tłuste potrawy, słone przekąski warto zastąpić niskotłuszczowymi produktami oraz rybami (w rybach znajdziemy cenne kwasy tłuszczowe omega-3 i 6). Warto również ograniczyć alkohol i papierosy. Używki mogą poprawiać humor, ale jedynie na chwilę. Stosowanie ich długotrwale powoduje pogorszenie nastroju. Kawę warto zastąpić zieloną herbatą lub niegazowaną wodą. Co ciekawe, niezwykle ważną rolę w profilaktyce depresji odgrywa również sport. Badania fińskich naukowców potwierdziły, że aktywność fizyczna może minimalizować ryzyko wystąpienia objawów depresyjnych u osób starszych. W doświadczeniu wzięły udział 663 osoby powyżej 65. roku życia. Wyniki badań okazały się niezwykle ciekawe! Zmniejszenie poziomu aktywności fizycznej może zwiększyć ryzyko pojawienia się epizodów depresyjnych. Regularna aktywność fizyczna powoduje wydzielanie endorfin - tzw. hormonów szczęścia. Związki te uwalniają się pod wpływem intensywnego treningu fizycznego. Codzienna aktywność fizyczna wpływa nie tylko na samopoczucie, ale również na sylwetkę. Jak pokazują inne badania naukowców, aktywność fizyczna wpływa również na naszą samoocenę. Jeśli brakuje ci motywacji i ciężko jest spakować torbę i wyjść na siłownię, to wybierz inną aktywność. Odpowiednią dawkę energii da ci już codzienny spacer na świeżym powietrzu. Jeśli pracujesz, zamiast samochodu lub autobusu, wybierz rower. 8. Depresja w pytaniach i odpowiedziach Depresja jest trudną chorobą do rozpoznania we wczesnym jej stadium. Nierzadko się zdarza, że przez długi czas lekarz nie jest w stanie postawić jednoznacznej diagnozy. Jeśli częste spadki nastroju wzbudzają podejrzenie depresji, to warto zadać pytania, które mogą pomóc nie tylko pacjentowi, lecz także lekarzowi. Czym jest depresja? Depresja należy do chorób z kręgu zaburzeń nastroju. Zaburzenia nastroju wyrażają się przede wszystkim jego zmianami, np. długimi okresami nadmiernego smutku, przesadnej wesołości lub smutku i wesołości na zmianę. Chorobowe zaburzenia nastroju możemy rozpoznać wtedy, gdy smutek lub radość są nadmierne, trwają nieadekwatnie długo do bodźca, który je wywołał lub gdy nie ma na nie żadnego konkretnego wytłumaczenia. W tych przypadkach głęboki smutek nazywamy depresją. Jak rozpoznać depresję u bliskiej osoby? Niebywale istotna jest obserwacja, ponieważ chory sam nie przyzna swojego problemu. Charakterystyczne objawy to wahania nastrojów, drażliwość i częste napady złości. Dosyć łatwo zauważyć też znaczący spadek energii, unikanie spotkań ze znajomymi, rezygnację z wychodzenia z domu i podejmowania jakichkolwiek aktywności. U chorego mogą pojawić się także problemy ze snem. Gdy obserwacje potwierdzą objawy rodzina powinna zacząć delikatnie namawiać chorego na wizytę u lekarza. Warto namówić bliską osobę na wykonanie testów na depresję, zachęcić ją do uczestnictwa w spotkaniu ze specjalistą, psychologiem lub psychiatrą. Czy mówienie choremu na depresję "wszystko będzie dobrze", czy też namawianie go do aktywności może mu pomóc? Nie. Mówienie "wszystko będzie dobrze, nie przesadzaj" jest dla chorych krzywdzące. Jest, może nawet nieświadomym, bagatelizowaniem problemów chorego na depresję. Ludzie cierpiący na depresję czują się gorsi, bezwartościowi i nieużyteczni. Fakt, że nie mogą poradzić sobie ze swoimi problemami, może czasami jeszcze nasilić ich dolegliwości. Podobnie jest z zachęcaniem ich do aktywności. Chorzy na depresję bezustannie odczuwają zmęczenie i niechęć do wykonywania jakichkolwiek czynności (nie odczuwają przyjemności z niczego, co robią). Kiedy próbujemy przywrócić ich do normalnej aktywności, możemy wzbudzić w nich dodatkowe poczucie winy (dodatkowe do tego, które już nieustająco odczuwają). Czują, że nie potrafią sprostać prostym czynnościom. Warto jednak mieć na uwadze, że osoby z depresją potrzebują swoich bliskich. Całkowite wyizolowanie się do społeczeństwa może jedynie pogłębić problem. Zamknięcie się w domu, nieodbieranie telefonów od znajomych to najgorsze, co możesz zrobić osoba będąca w słabej kondycji psychicznej. Samotność sprawia, że osoba z depresją czuje się wyalienowana, odizolowana od ludzi. Osoba dotknięta depresją nie powinna wstydzić się prosić o spotkanie, czy pomoc najbliższych. Z pewnością zrozumieją oni przez co przechodzi ich bliski i postarają się pomóc. Rozmowa z psychologiem może rozwiać wszelkie wątpliwości i zrozumieć, co jest źródłem złego samopoczucia i początków depresji. Jaki jest średni wiek zachorowania na depresję? Przyjmuje się, że jest to przedział wiekowy między 20. a 40. rokiem życia. Jednakże zdarza się, że chorują dzieci, a depresja wśród osób w wieku podeszłym sięga niemal 20%. Jak długo trwa depresja? U połowy chorych nieleczony epizod depresyjny trwa średnio sześć miesięcy. Wprowadzenie farmakoterapii i psychoterapii przy depresji skraca czas choroby. Czy leki antydepresyjne można brać w ciąży? Istnieje kilka czynników, które decydują o włączeniu bądź utrzymaniu leczenia przeciwdepresyjnego w ciąży. Należą do nich: obraz kliniczny choroby i nasilenie jej objawów, stopień zaawansowania ciąży (w pierwszym trymestrze ciąży niewskazane jest stosowanie jakichkolwiek leków – ze względu na to, że w tym czasie zaczynają rozwijać się narządy i przyjmowanie leków może skutkować powstaniem wad rozwojowych u dzieci). Sytuacją, która wymaga podawania leków antydepresyjnych, jest np. ciężka depresja z myślami samobójczymi. Stosowane są wówczas leki o znanym i w miarę możliwości udowodnionym bezpieczeństwie. W kolejnych trymestrach stosowanie leków nie jest już tak niebezpieczne i, jeśli sytuacja kliniczna tego wymaga, włącza się je do leczenia. Należy pamiętać o tym, że około 2 tygodni przed spodziewanym porodem powinno się zacząć redukcję dawki otrzymywanych preparatów. Zapobiega się w ten sposób powikłaniom u noworodka (tzw. zespół odstawienny) oraz umożliwia matce karmienie piersią. Przyjmowanie i odstawianie leków w czasie ciąży powinno zawsze odbywać się pod kontrolą lekarza. Jak długo powinna trwać kuracja przeciwdepresyjna? Po postawieniu rozpoznania depresji lekarz powinien wdrożyć u chorego terapię. W zależności od nasilenia objawów oraz od rodzaju depresji stosuje się leki przeciwdepresyjne lub psychoterapię. Najczęściej jednak łączy się te dwie metody leczenia depresji. Po dobraniu odpowiedniego preparatu i jego dawki leczenie należy kontynuować przez 8 do 12 miesięcy w przypadku pierwszego epizodu depresji. Sytuacja wygląda inaczej, w momencie gdy mamy do czynienia z nawrotem depresji. W przypadku drugiego epizodu leczenie prowadzimy przez 2 lata, a trzeciego – do końca życia chorego. Efekt leków przeciwdepresyjnych jest widoczny dopiero po kilku tygodniach. W związku z tym pacjenci powinni uzbroić się w cierpliwość. Ciężko im również zaakceptować, że mimo poprawy samopoczucia i stanu ogólnego nadal muszą przyjmować leki i zgłaszać się na wizyty kontrolne. Czy depresja jest dziedziczna? Nie. Nie ustalono dotychczas genu odpowiedzialnego za występowanie choroby. Faktem jest jednak, że zaburzenia depresyjne mogą występować rodzinnie. Naukowcy przypuszczają, że możemy odziedziczyć jedynie predyspozycję do rozwinięcia się depresji, ale aby mogła się ujawnić, potrzebne są odpowiednie warunki środowiskowe lub traumatyzujące wydarzenie. Czy można z osobami chorującymi na depresję rozmawiać o samobójstwie? Kiedy w naszym otoczeniu wśród naszych bliskich znajduje się osoba chora na depresję, nie do końca wiemy, jak się w jej towarzystwie zachować, jakie tematy wolno nam poruszać. Osoby cierpiące na zaburzenia depresyjne bardzo często miewają myśli samobójcze. Nie potrafią myśleć pozytywnie o sobie, swojej przyszłości. Postrzegają siebie jako kogoś bezwartościowego, nic nieznaczącego i nikomu niepotrzebnego. Myślenie o własnej śmierci przynosi chorym pewnego rodzaju ulgę. Rozmowę na temat myśli samobójczych powinien przeprowadzić prowadzący chorego lekarz psychiatra. Należy również poinformować o tych skłonnościach rodzinę, która może w ten sposób w porę zadziałać w przypadku nasilenia się tendencji samobójczych czy też podejmowanych prób targnięcia się na własne życie. Czy można pić alkohol w czasie przyjmowania leków przeciwdepresyjnych? Zazwyczaj w trakcie przyjmowania leków działających na ośrodkowy układ nerwowy (mózg) nie powinno się w ogóle spożywać alkoholu. Zwykle informacje na temat interakcji (wzajemne oddziaływanie na siebie różnych substancji chemicznych) leku z alkoholem podane są w ulotce dołączonej do opakowania. Nowe generacje leków przeciwdepresyjnych z niewielkimi ilościami alkoholu zwykle nie powodują silnych działań niepożądanych. Każdy jednak reaguje na takie sytuacje indywidualnie i odpowiedź organizmu nie zawsze jest możliwa do przewidzenia. Czy od leków przeciwdepresyjnych można się uzależnić? Leki stosowane w farmakoterapii depresji nie powodują uzależnienia. Jest to stereotyp, który wywodzi się z przekonania, że wszystkie leki wpływające na funkcjonowanie mózgu prowadzą do uzależnienia. Nieprawdą jest też, że podczas stosowania antydepresantów wytwarza się na nie tolerancja i zachodzi potrzeba zwiększania ich dawki. Lekarzom zdarza się zwiększać ilość podawanego preparatu, ale tylko w sytuacji nieskuteczności terapeutycznej (może ona nastąpić na początku leczenia, podczas ustalania odpowiedniej dawki leku). Czasami pacjenci odczuwają lęk (a także mają wrażenie nawrotu objawów depresji), gdy zdarzy im się pominąć jedną lub kilka dawek leku. Nie wynika on z niedostatecznej kontroli choroby, tylko z przeświadczenia chorych o nieskuteczności leczenia. Stan taki może imitować zespół odstawienny, którym nie jest ze względu na brak uzależniającego wpływu leków przeciwdepresyjnych. Czy prawdą jest, że na depresję chorują tylko słabi ludzie? To nie jest prawda. Przede wszystkim źródłem depresji wcale nie musi być charakter człowieka ani jego sytuacja życiowa. Depresja może mieć podłoże genetyczne lub być wywołana innymi schorzeniami albo przyjmowanymi lekami. Osoby słabsze psychicznie są bardziej podatne na wystąpienie depresji, ale to nie oznacza, że zawsze lub tylko one chorują. „Wzięcie się w garść” może być co najwyżej lekarstwem na przemijające obniżenie nastroju, a nie depresję, która wymaga pomocy lekarza i specjalistycznej terapii. Zobacz też: Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść Konsultacja merytoryczna: Lek. Aleksandra Witkowska ten tekst przeczytasz w 9 minut Depresja to choroba, która może dotknąć osoby w każdym wieku. Smutek czy dołek psychiczny, w jaki zdarza nam się wpadać od czasu do czasu to normalne elementy codziennego życia emocjonalnego. To naturalna reakcja organizmu na niepowodzenia czy rozczarowania. Kiedy jednak uczucie pustki i rozpaczy zawładnie tobą, nie mija i nie pozwala Ci cieszyć życiem jak dotychczas, może się okazać, że cierpisz na depresję. W Polsce nawet 1,5 mln osób zmaga się z tym schorzeniem. Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia, do 2030 roku depresja będzie najczęściej występującą chorobą na świecie. KatarzynaBialasiewicz / Getty Images Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Nie każdy smutek to depresja Depresja – objawy Rodzaje depresji Jakie są przyczyny depresji? Depresja – siedem pytań Depresja starcza – depresja u seniora Depresja – o czym jeszcze warto wiedzieć? Depresja w ciąży a antydepresanty Depresja – leczenie Antydepresanty a uzależnienie Nie każdy smutek to depresja Każdemu z nas zdarzają się tzw. górki i dołki nastroju. Wiele osób stosuje termin "depresja" opisując uczucie smutku, ale ta choroba to coś znacznie więcej. Osoby ze zdiagnozowaną depresją często opisują, że czują się jakby żyły w "czarnej dziurze" lub były skazane na nieuniknione niepowodzenia. Niektórzy w ogóle nie skarżą się na uczucie smutku – zamiast tego czują się apatyczni, nie mają energii do życia, mają wrażenie, że nie ma ono sensu. Depresja przede wszystkim różni się od uczucia smutku tym, że zakłóca codzienne życie. Nie pozwala normalnie pracować, uczyć się, jeść, spać czy po prostu dobrze bawić. Uczucia bezsilności, bezradności, beznadziejności są bardzo intensywne i rzadko ustępują chociażby w najmniejszym stopniu. Najczęściej sprowadza się to do tego, że dotychczasowe hobby przestaje interesować, chory unika spotkań ze znajomymi, towarzyszy mu ciągłe uczucie zmęczenia. Wykonywanie codziennych obowiązków przytłacza. Możesz też wypróbować ziołowe herbaty pobudzające i działające przeciwdepresyjnie, np. Green Tea Matcha Lemon Bio Yogi Tea, którą w promocyjnej cenie znajdziesz na Medonet Market. W ofercie jest też czarna herbata na lepsze samopoczucie - Positive Energy Bio Yogi Tea. W każdej sytuacji objawy sugerujące depresję warto skonsultować z psychologiem. Czasem wystarczy, krótka rozmowa, aby rozwiać wszelkie wątpliwości i otrzymać konieczne w trudnych chwilach wsparcia. Co ważne konsultację psychologiczną możesz dziś odbyć w formie wygodnej teleporady bez konieczności wychodzenia z domu. Choroba ta dotyczy dwa razy częściej kobiet niż mężczyzn. W jej przebiegu na początku wszystko może się wydawać beznadziejne, jednak z odpowiednią pomocą może ulec zdecydowanej poprawie. Dalsza część pod materiałem wideo. Depresja – objawy Aby rozpoznać depresję, musi być spełniony przynajmniej jeden z poniższych głównych kryteriów rozpoznania: obecność obniżonego (depresyjnego) nastroju i/lub wyraźnie zmniejszenie zainteresowania wszystkimi czynnościami dnia codziennego. Objawy te muszą występować prawie codziennie, przez większą część dnia ponad dwa tygodnie. Depresja to stan, który pojawia się niespostrzeżenie. Człowiek powoli traci poczucie sensu, staje się bierny, nie wykazuje ochoty na żadną aktywność i jedyne, czego pragnie to samotność. Człowiek ma poczucie niezrozumienia przez bliskich, wszystko, co do tej pory przynosiło nam radość, jest dla nas obojętne. Gdy odczuwasz przygnębienie i inne niepokojące objawy, warto skorzystać z pomocy specjalisty. Psycholog pomoże uporać się z problemami oraz odzyskać równowagę psychiczną. Objawy cielesne depresji: zaburzenia miesiączkowania, bezsenność, duża potrzeba snu, spadek lub wzrost wagi, migreny, zmniejszone libido, brak apetytu, nadmierny apetyt, suchość w gardle, ciągłe zmęczenie. Należy pamiętać, że to, że mamy gorszy dzień lub bóle głowy nie oznacza, że mamy depresję. Oprócz wyżej wymienionych czynników muszą zostać spełnione również inne, aby móc zdiagnozować depresję. Gdy odczuwasz chwilowe spadki nastroju, wypróbuj susz CBD Amnesia, który działa rozluźniająco i pomaga zredukować stres. Możesz też skorzystać z Żelków CBD SensiSeven, które są bardzo wygodne w stosowaniu i wszędzie można je ze sobą zabrać. Grupa pierwsza (należy spełnić minimum dwa czynniki): ciągłe złe samopoczucie, brak humoru; utrata zainteresowań i przeżywania przyjemności; większe niż dotychczas zmęczenie. Te objawy mogą świadczyć również o niedoborach witamin i minerałów. Wypróbuj zestaw suplementów na poprawę samopoczucia, który zawiera moc odżywczych mikroskładników pozytywnie, wpływających na funkcjonowanie organizmu. Grupa druga (należy spełnić minimum dwa czynniki): zaburzenia uwagi i koncentracji; niska samoocena; poczucie niskiej wartości; czarne i pesymistyczne myśli; chęć odebrania sobie życia; obniżony apetyt; czyny samobójcze; problemy ze snem. Chwilowy dołek a depresja to dwie różne rzeczy. Objawy depresji utrzymują się przez długi czas. Osoby chore na depresję mają problem ze znalezieniem rozwiązania swoich problemów. Bardzo często towarzyszą im myśli samobójcze. Masz niepokojące objawy, które mogą wskazywać na depresję? Umów się na szybką konsultację on-line z psychiatrą. Sprawdź: 5 mitów o lekach antydepresyjnych Rodzaje depresji Dystymia: charakteryzuje się obniżonym nastrojem, pesymizmem, niską samooceną i problemami z podejmowaniem decyzji trwającymi minimum dwa lata. Przebiega łagodniej niż inne rodzaje depresji. Dystymię leczy się za pomocą leków przeciwdepresyjnych oraz psychoterapii. Depresja sezonowa: najczęściej atakuje jesienią. Bardzo często brak słońca powoduje u nas rozdrażnienie, wzmożony apetyt, senność, brak energii. Ten rodzaj depresji występuje najczęściej u osób pomiędzy 20. a 30. rokiem życia. W jej leczeniu często stosuje się fototerapię. Depresja poporodowa: zbadano, że około 3/4 kobiet po porodzie doświadcza krótkotrwałej, wzmożonej drażliwości, płaczliwości oraz niepokoju, które po niespełna dziesięciu dniach stopniowo ustępują. Taki rodzaj depresji wymaga konsultacji z psychiatrą i wsparcia bliskich. Depresja poporodowa spowodowana jest często spadkiem hormonów płciowych po porodzie, a to z kolei prowadzi do pewnej destabilizacji w organizmie. Wykupując abonament medyczny dla kobiet w ciąży, zapewniasz sobie specjalistyczną opiekę lekarską na każdym etapie ciąży. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe: jest to naprzemienne występowanie depresji oraz manii. Połączenie tych dwóch stanów może nieść ze sobą przykre skutki, nawet samobójstwo. Choremu na chorobę afektywną dwubiegunową (ChAD) wydaje się, że może wszystko, nie widzi żadnych przeszkód, bywa niebezpieczny. W leczeniu takich zaburzeń stosuje się bardzo silne leki przeciwpsychotyczne, które trzeba stale przyjmować, ponieważ po ustąpieniu objawów może dojść do nawrotu. Jakie są przyczyny depresji? Mimo wielu badań nad depresją, a także stosowaniu przynoszących dobre rezultaty terapii farmakologicznych i psychoterapii, wciąż nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o podłoże depresji. Do najpowszechniejszych należą teorie o przyczynach depresji obejmujących czynniki psychospołeczne i biologiczne. Aspekty biologiczne powiązane z depresją to uwarunkowania genetyczne; zaburzenia neuroprzekaźnictwa serotoniny, dopaminy, noradrenaliny, GABA, acetylocholiny; zaburzenia hormonalne obejmujące kortyzol (hormon stresu), a także niedobór tyroksyny i testosteronu u mężczyzn, spadek stężenia estrogenu u kobiet. Poziom hormonów zbadasz, wykonując laboratoryjną analizę krwi. Sprawdź pakiet dedykowany kobietom i mężczyznom. Na powiązanie depresji z czynnikami biologicznymi wskazują fizyczne objawy choroby, w tym zmęczenie, zaburzenia snu czy apetytu. Skuteczność leków antydepresyjnych związana jest właśnie z tym, że regulują one różne procesy biologiczne i łagodzą objawy. Nie oznacza to jednak, że zmiany biologiczne stanowią główną przyczyną depresji. U podłoża rozchwiania równowagi hormonalnej i neuroprzekaźnictwa mogą leżeć przyczyny psychologiczne. Badania na ten temat nie są jednoznaczne, a zaburzony stan równowagi biologicznej organizmu nie musi być przyczyną depresji – może też stanowić jej efekt. Do przyczyn zaburzenia neuroprzekaźnictwa można zaliczyć: stres; zmiany hormonalne – wywołane wahaniami nastroju, występujące po porodzie, związane z klimakterium czy PMS; leki – działania niepożądane leków na ciśnienie, przeciwlękowych, antykoncepcji czy podawanych osobom z chorobą Parkinsona; choroby somatyczne, np. tarczycy, zapalenie jelit, astma, cukrzyca, grypa, AIDS; uzależnienie od alkoholu lub narkotyków. Ryzyko rodzinne zachorowania na depresję dla krewnych I stopnia to ok. 10-13 proc. Zauważa się też rodzinne predyspozycje do depresji – mogą one mieć charakter dziedziczny, ale też wynikać z wychowywania się w konkretnych warunkach i wynoszenia z nich niekorzystnych cech czy zachowań psychospołecznych. Ważną rolę w powstawaniu depresji przypisuje się też czynnikom psychosocjologicznym, których znaczenie podkreślają różne teorie psychologiczne, w tym humanistyczna, psychoanalityczna czy poznawczo-behawioralna. Dzięki analizie stanów psychicznych człowieka opracowano psychoterapie, które okazują się skuteczne w leczeniu różnych postaci depresji. Masz objawy psychiczne lub psychofizyczne, które mogą wskazywać na depresję? Porozmawiaj ze specjalistą bez wychodzenia z domu – umów się na poradę online z haloDoctor Depresja – siedem pytań Odpowiedz na kilka pytań i dowiedz się, czy niepokojące objawy mogą sugerować depresję: Czy nie możesz spać lub odwrotnie, ciężko Ci wstać z łóżka, potrafisz w nim spędzić większość dnia? Czy masz problemy z koncentracją? Czy dotychczas wykonywane czynności, zadania sprawiają Ci trudność? Czy ciągle towarzyszy Ci uczucie bezradności i bezsilności? Czy nie potrafisz w żaden sposób zapanować nad negatywnymi myślami? Czy nie masz apetytu lub wręcz przeciwnie, potrafisz „przejadać” problemy? Czy łatwo się irytujesz, denerwujesz nawet z błahego powodu? Czy uważasz, że na nic nie masz wpływu, a Twoje życie nie ma sensu? Rodzaj oraz nasilenie objawów depresji są sprawą indywidualną. Istotne jest jednak wczesne ich wychwycenie. Jeśli Twoje odpowiedzi na większość powyższych pytań były twierdzące, skonsultuj się z lekarzem. Możesz zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego lub do psychiatry w Poradni Zdrowia Psychicznego (aby zapisać się na wizytę, nie potrzebujesz skierowania od innego lekarza). W diagnostyce depresji może pomóc również pakiet 6 badań laboratoryjnych w kierunku depresji. Oferowany przez pakiet obejmuje badania, które umożliwiają ocenę ogólnego stanu organizmu, co pomaga w postawieniu diagnozy i rozpoczęciu leczenia. Depresja starcza – depresja u seniora Według WHO problem depresji jest najpowszechniejszy w grupie wiekowej od 20 do 40 lat. Obserwuje się jednak rozpowszechnienie tego schorzenia również wśród osób po 65. roku życia. Według statystyk wśród osób starszych nawet 25 proc. pacjentów poradni ogólnych ma depresję, a w domach opieki jest to nawet 30 proc. Według szacunków w Polsce przewidywany jest wzrost liczby przypadków depresji u osób po 65. roku życia – w 2030 roku ma ich być nawet 8,5 mln, co stanowi 25 proc. społeczeństwa. Lekkie objawy depresyjne stwierdza się nawet u 43,6 proc. seniorów, a ciężkie u 10,9 proc. Na pojawienie się depresji u seniorów wpływają czynniki takie jak choroby przewlekłe powodujące ogólne pogorszenie funkcjonowania organizmu. Ograniczenie sprawności ruchowej i samodzielności przyczynia się do tego, że senior zaczyna inaczej postrzegać siebie w stosunku do osób bliskich i otoczenia. Polecamy zestaw suplementów diety dla seniora. Kompozycja witamin i roślinnych ekstraktów, pozytywnie wpływa na zdrowie osób starszych oraz wzmacnia organizm. Witamina D3 przeciwdziała problemom z układem kostnym, a witamina A wzmacnia narząd wzroku. Dodatkowy stres emocjonalny, który może wpływać na psychikę osoby starszej, to śmierć współmałżonka, wyprowadzka dzieci czy inne sytuacja związane z utratą bliskich. Niekorzystne są też problemy natury materialnej, które u seniorów często nakładają się na zaburzoną już sferę emocjonalną. Choroby przewlekłe, które mogą sprzyjać depresji u seniorów, to choroby nowotworowe, cukrzyca czy artropatie (np. choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów). Depresja – o czym jeszcze warto wiedzieć? Depresja to nie tylko problem osób dorosłych. Coraz częściej dotyka także dzieci i młodzieży. U nich najczęściej pierwszym objawem jest łatwe irytowanie się, wpadanie w złość, wrogość oraz odgradzanie się od rodziny i rówieśników. Pamiętaj, że depresja zwiększa ryzyko popełnienia samobójstwa przez chorą osobę! Dla człowieka z depresją jest to jedyna ucieczka przed ciągłym uczuciem bezsilności. Dlatego tak ważne jest poszukiwanie fachowej porady. Lekarz pomoże Ci znaleźć te elementy Twojego życia, które nasilają objawy depresji i wskazać sposoby ich modyfikacji. Może również zalecić Ci zmianę stylu życia, wskazać skuteczne techniki relaksacyjne lub zastosować leczenie farmakologiczne (antydepresantami). Depresja w ciąży a antydepresanty O tym, czy kobiety w ciąży mogą przyjmować antydepresanty decyduje między innymi: obraz kliniczny choroby i nasilenie jej objawów, stopień zaawansowania ciąży (w pierwszym trymestrze ciąży niewskazane jest stosowanie jakichkolwiek leków – ze względu na to, że w tym czasie zaczynają rozwijać się narządy i przyjmowanie leków może skutkować powstaniem wad rozwojowych u dzieci). O przyjmowaniu leków w ciąży, zmianie dawki lub odstawieniu zawsze powinien decydować lekarz. Antydepresanty można podawać w ciężkiej depresji, której towarzyszą myśli samobójcze. Stosowane są wówczas leki o znanym i w miarę możliwości udowodnionym bezpieczeństwie. Kolejne trymestry ciąży nie są już tak bezpieczne. Jeżeli sytuacja tego nie wymaga, nie należy ich stosować. Około dwa tygodnie przed planowanym porodem należy zredukować dawkę leków, żeby uniknąć powikłań mogących wystąpić u noworodka oraz umożliwić matce karmienie piersią. Każde przyjmowanie jak i odstawienie leków w trakcie ciąży powinno być pod ścisłą kontrolą lekarza. Kupując abonament medyczny dla kobiet w ciąży, zapewniasz sobie specjalistyczną opiekę lekarską na każdym etapie ciąży. Depresja – leczenie Leczenie depresji odbywa się przy użyciu środków farmakologicznych, jak i psychoterapii. Farmaceutyki, jakie może przepisać lekarz osobie z depresją, to: leki przeciwdepresyjne, mające wpływ na stężenie we krwi serotoniny i noradrenaliny; nieselektywne inhibitory wychwytu noradrenaliny i serotoniny (trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne); selektywne inhibitory wychwytu noradrenaliny i serotoniny oraz selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz inhibitory monoaminooksydazy. Efekty wyżej wymienionych leków powinny wystąpić po kilkutygodniowym stosowaniu. Nie wykluczone jest przyjmowanie środków farmakologicznych w trakcie leczenia psychoterapią. Jeżeli mowa o psychoterapii, u osób z depresją często prowadzi się: terapię interpersonalną; terapię poznawczo-behawioralną; terapię psychodynamiczną. Czytaj więcej: Psychoterapia w depresji – jaką formę pomocy wybrać? Antydepresanty a uzależnienie Bardzo często możemy spotkać się z opiniami, że leki przeciwdepresyjne uzależniają. Jest to stereotyp, który powstał z przekonania, że leki wpływające na funkcjonowanie mózgu mają działanie uzależniające. Nieprawdą jest również, że kuracja antydepresantami powoduje tolerancję i potrzebę zażywania coraz większych dawek. Dawka leków zwiększana jest tylko wtedy, gdy terapia farmakologiczna nie przynosi efektu. Oczywiście zdarza się, że u chorych na depresję pojawia się swego rodzaju lęk i uczucie nawrotu choroby, gdy pominą jedną lub kilka dawek leku, wynika to z ich przekonania, że leczenie nie przynosi efektu. Dowiedz się więcej o depresji: Tak wygląda uśmiechnięta depresja. "Zrobiłam to zdjęcie, a potem wróciłam do płakania w łazience" Męska depresja - jak z nią walczyć? Leki na depresję zmniejszają ryzyko udaru mózgu Depresja - problem globalny Źródła Hammen C., Depresja, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006. Kowalczuk K. i wsp., Wybrane choroby cywilizacyjne XXI wieku, t. II, Białystok 2016. Osińska M. i wsp., Depresja – choroba cywilizacyjna XXI wieku, [w:] Geriatria 2017, 11: 123-129. depresja choroby psychiczne choroby i zaburzenia psychiczne leczenie depresji objawy depresji dziecko w depresji depresja melancholiczna depresja seniora depresja poporodowa zaburzenia afektywne-dwubiegunowe "Depresja ma moją twarz. Zerwałam z mitem, że choroba psychiczna to "żółte papiery" W 2012 r. jej tata popełnił samobójstwo. 10 lat wcześniej uwolniła się z długiej, toksycznej relacji. Oba te wydarzenia wywołały u niej dojmującą samotność i... Paulina Wójtowicz Ten rodzaj depresji daje nietypowe objawy. Czym jest syndrom Sisi? W historii powszechnej problemy ze zdrowiem psychicznym miewali nie tylko przeciętni obywatele, ale także ludzie ze świata elity. Członkowie rodzin... Paulina Zwolińska Na depresję poporodową choruje ok. 15 proc. kobiet. Czym to grozi dziecku? Psychologowie z Gdańska od czterech lat realizują projekt "Przystanek Mama". Od tego roku dostępny jest dla wszystkich w Polsce. Jego celem jest pomoc... PAP Depresja boli. Siedem fizycznych objawów depresji, o których nie miałeś pojęcia Depresja boli. I chociaż często łączymy tę chorobę psychiczną z emocjonalnym bólem, takim jak smutek, płacz i poczucie beznadziejności, badania udowadniają, że... "Mój 12-letni syn powiedział mi: nie mam po co żyć". Depresja u dzieci to potężny problem Osiem tysięcy. Tyle dzieci w Polsce leczy się na depresję. Ile się nie leczy? Nikt tego nie wie, bo postawienie diagnozy to jedno, a rozpoznanie objawów depresji... Paulina Wójtowicz Digital Health Innovators: Calmsie. Cel: Wsparcie terapii depresji i zaburzeń lękowych u dzieci w wieku 8-12 lat przy użyciu Cyfrowego Terapeutyka (DTx) Żyjemy w czasach, gdy - całe szczęście - o zdrowiu psychicznym mówi się coraz więcej i coraz głośniej. Nieczęsto zdarza się jednak myśleć, że właśnie w tym... Diana Żochowska Śpisz w takiej pozycji? To pierwszy krok do depresji i chorób serca To, w jaki sposób śpimy, ma duży wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Nieodpowiednia pozycja podczas snu, skutkująca zaburzeniami oddychania i niedostatecznym... Beata Michalik Czy istnieje związek między cukrzycą a depresją? [WYJAŚNIAMY] Czy możliwe jest, żeby cukrzyca zwiększała ryzyko zachorowania na depresję i na odwrót? Eksperci nie mają na to pytanie jednej odpowiedzi. Jedno jest pewne – te... Joanna Murawska Psychiatra: Lekarz w depresji wstaje rano i idzie do swoich pacjentów. Praca to często ostatni bastion — Lekarz może być w ciężkiej depresji, ale będzie wstawał rano, szedł do pracy, bez zarzutu będzie wypełniał obowiązki, po czym będzie wracał do domu i leżał, nie... Karolina Świdrak Bożena Dykiel: depresję leczy się litem, a grypa zabija bardziej niż COVID-19. Sprawdzamy, jak jest naprawdę Nie milkną echa po niedawnej wizycie Bożeny Dykiel w programie "Dzień Dobry TVN". Aktorka podzieliła się diagnozą, że depresja wynika z niedoboru litu,... Adrian Dąbek